De Vrije Universiteit is de tweede universiteit van Amsterdam. De VU is weliswaar een stukje kleiner, het heeft wel een eigen academisch ziekenhuis, het VUmc. Het bestuur van de VU, het VUmc en de Christelijke Hogeschool Windesheim in Zwolle is gezamenlijk georganiseerd in de Vereniging VU-Windesheim.

Geschiedenis
Een groep Orthodox-Protestante Christenen hebben op 20 oktober 1880 de VU opgericht, onder leiding van Abraham Kuyper. Zij vonden het onderwijs aan de al bestaande theologische opleidingen te vrijzinnig. Het woord ‘vrij’ in Vrije Universiteit doelt op het vrij zijn van bemoeienissen van de kerk en staat. Tot de jaren 70 had de VU sterke banden met de Gereformeerde Kerken in Nederland. Dit was dan ook, samen met de Theologische Universiteit van de Gereformeerde Kerken in Kampen, de universiteit waar de predikanten voor de Gereformeerde Kerk werden opgeleid.

Studenten
Aan de VU is er veel aandacht voor de levensbeschouwelijke, culturele en maatschappelijke kant van de wetenschap. Het heeft hierdoor een sterke maatschappelijke betrokkenheid. Onder andere is de eerste Nederlandse imamopleiding aan de VU gevestigd.

In 2008 studeerden 19.750 studenten aan de VU aan de volgende faculteiten:
Godgeleerdheid (324 studenten)
Rechtsgeleerdheid (2836 studenten)
Letteren (1435 studenten)
Wijsbegeerte (161 studenten)
Geneeskunde (2.345 studenten)
Tandheelkunde (398 studenten)
Exacte Wetenschappen (1.412 studenten)
Aard- en Levenswetenschappen (2.362 studenten)
Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde (3.586 studenten)
Sociale Wetenschappen (2.381 studenten)
Psychologie en Pedagogiek (1.642 studenten)
Bewegingswetenschappen (766 studenten)
Lerarenopleidingen (102 studenten)